- Kişiliğinizi tanımalısınız.
- Yeteneklerinizin neler olduğunu bilmelisiniz.
- İlgi alanlarınızı iyi tespit etmelisiniz.
- Meslekler hakkında bilgi edinmelisiniz.
KİŞİLİĞİNİZ
Kişiliğinizi tanımak için rehberlik uzmanına başvurup, temel kişilik özelliklerinizi belirlemekte profesyonel yardım alabilirsiniz.
Sözlerine itimad ettiğiniz bir kaç yakın arkadaşınıza danışabilirsiniz.
Sizi iyi tanıyan, kendinize yakın bulduğunuz bir öğretmeninize ya da aile ferdlerine danışabilirsiniz.
Her mesleğin kendine has, bazı özellikleri vardır. Örneğin psikolog olmak isteyen kişinin önce insanları olduğu gibi, hoşgörüyle kabul edebilmesi, kendisini, karşısındaki insanın yerine koyabilmesi, sabırlı olması gerekir. Kişiliğinde bu özellikler olmayan birinin meslekte başarılı olması zor olur.
Seçeceğiniz mesleğin kişilik özelliklerinize uyup uymadığını tespit ederek, meslek seçimini doğru yapmalısınız.
YETENEKLERİNİZ
Her mesleğin gerektirdiği farklı yetenekler vardır. Eğer seçtiğiniz mesleğe uygun yetenekte iseniz, çok fazla efor sarfetmeden başarılı olabilirsiniz. Aksi bir durumda ise, ne kadar çabalasanızda büyük başarılar elde edemezsiniz.
Yeteneklerin çoğu kalıtımla geldiği için büyük oranda değişmez. Ancak çalışarak belli miktarda geliştirilebilir. Bu da onları tanımamıza bağlıdır.
Yeteneklerini tanımayanlar, kendilerini olduklarından düşük ya da yüksek görebilirler. Her iki durumda da kendilerine haksızlık etmiş olurlar.
Yeteneklerinizi tanırken;
- Uygulanan testlerin sonuçlarını (Yetenek testlerini) dikkate alın.
- Girdiğiniz ÖSS deneme sınavlarında yaptığınız sayısal ve sözel netlerinize dikkat edin.
- Çevre ile kolay diyalog kurup kuramadığınıza bakın.
- Yazılı ve sözlü anlatım gücünüze, anlama gücünüze bakın.
İLGİ ALANLARINIZ
Hoşlandığınız, yaparken mutlu olacağınız, özel bir çaba sarfetmeden zevkle yapacağınız, işlerdir.
Nelerden hoşlanıyorsunuz? Hangi tür işlerde fazla gayret sarfetmeden başarılı olabiliyorsunuz? Akranlarınıza göre sizi üstün kılan ne gibi özellikleriniz var?
Hangi alanlarda başkaları sizlere ulaşmakta zorlanıyor?
Üzerinde düşündüğünüzde başarılı olabileceğinize inandığınız işler nelerdir?
Ders içi ve ders dışı hangi konularla uğraşmayı seviyorsunuz?
Yeteneğiniz olmasına rağmen hoşlanmayacağınız meslekler bulunabileceğini de hesaba katıyor musunuz?
Bir mesleği yapmaya yetenekleriniz elverişli değilse, o meslek yerine, ilgi alanınıza giren, yeteneklerinizin o işi yapmaya elverişli olduğu bir diğer meslek araştırmalısınız. Çünkü yetenklerinizin yeterli olmadığı bir mesleği seçmekle, altından kalkamayacağınız bir yükün altına girmiş olabilirsiniz.
Örneğin resme ilgi duyan birinin yeteneği olmadığı halde resim öğretmeni olmak istemesi gibi
Tabiatı, açık havada olmayı çok seven biri, fakat ortopedik bazı problemleri var. Bu kişi tapu kadostro bölümünü seçtiyse, ilgi alanı olsada bedensel özellikleri bu mesleği yapmasına elverişli olmaz.
MESLEK SEÇİMİNİZ
Meslek seçiminizden önce meslekleri, tanımanız gerekir ki sağlıklı karar verebilesiniz.
Meslekleri tanımak için;
- Elinizdeki rehberi dikkatle inceleyiniz.
- ÖYSM'nin hazırladığı kılavuzdan yararlanınız.
- Çevrenizde o meslekte çalışan yakınlarınız varsa onlardan yararlanınız.
- Üniversitelerin öğretim görevlilerinden bilgi alabilirsiniz
Fakat bazıları, mesleklerini anlatırken kendileri sevmediği için, yalnızca kötü yönlerini, bazıları da ulaşamadığı için bir diğer mesleği abartarak anlatabilir.
Aile fertleri kendi hayallerindeki mesleği size zorla seçtirmeye çalışabilir. Bu durumlarda dikkatli davranmak gerekir.